Pa tagtymyzda T rkmen bedewiniň ba ramyna bagyşlanan iri m berli releriň klerinde nobatdaky Halkara sergi- armarkasy hem-de VIII halkara ylmy maslahat a yldy.
“T rkmen atlary” d wlet birleşigi hem-de T rkmenistanyň S wda-senagat edarasy bilen her yl bilelikde ge iril n pudakla yn forumlaryň okary abra yny oňa gatnaşyjylaryň d z mi nobatdaky gezek tassykla ar. Olaryň arasynda d n niň at ylyk pudagyna wekil ilik ed n 25 d wletinden ňdebaryjy kompani alaryň we şereketleriň 100-den gowragy bar.
Gatnaşyjy urtlaryň hatarynda Fransi a, Germani a, Be ik Britani a, Irlandi a, Russi a, Ispani a, Birleşen Arap Emirlikleri, Argentina, Urugwa , Hyta , Singapur, ehi a, Polşa, Bolgari a we be lekiler bolan at ylyk pudagynyň, at ylyk sporty we sy ahat ylyk pudagynyň wekilleri d n de atlaryň iň meşhur tohumynyň — arassa ganly ahalteke bedewleriň watany bolan T rkmenistana hem-de pudagy sd rmekde gadymy milli d plerini h zirki zaman agda lary we tehnologi alary bilen utgaşdyryp, k milleşdirmek bilen hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň olbaş ylygynda d n niň at ylyk jemgy etine işjeň akynlaş an urt h km nde-de a ratyn gyzyklanma bildir rler.
Aşgabatdaky pudakla yn forum hem-de riteleşdirilen g zden ge iriliş at ylygy we at ylyk sportuny sd rmegiň hemme ugurlaryny, bu ulgamda taryhy tejrib ni hem-de h zirki zaman işini, halkara ylmy, işew r hem-de diňe okary h n r derejeli zara gatnaşyklar in onuň agda laryny we geljekki m mkin iliklerini g rkez r. ne a ratyn h si etd ki agda h km nde at ylyk d n sini adamzat durmuşynyň diňe bir ulgamyna degişli etmek m mkin d l. Ol serginiň hem-de maslahatyň uly many-mazmunynda ş hlelendi.
urdumyzyň S wda-senagat edarasynyň sergi zalynda a baňlanan sergi- armarkanyň a ylyş dabarasyna h k met agzalary, Mejlisiň, ministrlikleriň we pudak edaralaryň olbaş ylary, Aşgabat ş heriniň hem-de wela atlaryň h kimleri, urdumyzda resmi ta dan bellenen diplomatik wekilhanalaryň we halkara guramalaryň baştutanlary, ylym we d redijilik intelligensi asynyň, k p likle in habar beriş serişdeleriniň, jemgy et ilik birleşikleriniň wekilleri gatnaşdylar. Serginiň myhmanlarynyň hatarynda Halkara ahalteke at ylyk assosiasi asynyň VI mejlisine we «T rkmen bedewi we d n niň se is ilik sungaty» atly halkara ylmy maslahatyna gatnaşyjylar bar.
Dabaraly agda da hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň serg we maslahata gatnaşyjylara iberen Gutlagy okaldy. D wlet Baştutanymyz Gutlagynda ahalteke bedewleri t rkmen halkynyň milli bu sanjydyr we asyrlaryň dowamynda kemala getiren gymmatlyklarynyň na başysydyr di ip nygtady.
Hormatly Prezidentimiz ata-babalarymyzyň asylly d p-dessurlarynyň t zeden dikeldilip, t rkmen atşynaslyk sungatynyň t ze belentliklere g teril ndigi barada a dyp, yhlasly we d redijilikli z hmet ek n t rkmen atşynaslarynyň ady d n dolan behişdi bedewlerimiziň tohum arassalygyny gorap saklamak hem-de baş sanyny k peltmek bo un a uly işleri alyp bar andyklaryny a ratyn belledi.
D wlet Baştutanymyz Mirasa sarpa go mak, Watany zgertmek ylynda ge iril n bu halkara sergi- armarkasynyň we ylmy maslahatyň d wletimiziň at ylyk pudagynda gazanan st nlikleri, eten belent sepgitleri bilen halkara jemgy et iligini giňden tanyşdyrmakda, d n niň tejribeli atşynaslary bilen zara tejribe alyşmakda, hyzmatdaşlyk etmek isle n d rli kompani alar we hususy atşynaslar bilen zara b hbitli hyzmatdaşlygy giňeltmekde uly hmi ete e e boljakdygyna ynam bildirdi.
D redijilik toparlarynyň a dym-sazly tansly ykyşlary a ylyş dabarasynyň st ni etirdi, a yk asmanyň astynda gurnalan a lawly sahnada meşhur “Galkynyş” milli at st nd ki o unlar toparynyň atlylarynyň erine etirmegind ki at ylyk sport ykyşlary onuň aja yp bezegine wr ldi. Olaryň g rkezen ykyşy başarjaňlygy we ylşyrymly hereketleri bolan tilsimlere ussatlyk bilen erk edişleri, alasynlygyň t sirligi bilen hemmeleri ha ran etdi. zine ekiji ş weleň okgunlylygy, deňsiz-ta syz g zelligi hem-de arassa ganly ahalteke atlaryň tebigy zboluşlylygy bilen tomaşa ylary bendi etdi. Bu t sin bedewler halk se gi iliginiň hakyky t sinligi we urdumyzyň milli bu sanjy bolup dur ar.
Sergi zalynda urdumyzyň ministrlikleri we pudak edaralary, wela atlary, şe le hem pa tagtymyzyň iri muze leri we t rkmen teleke ileri z diwarlyklaryny hem-de b l m elerini g rkezdiler. At ylyk assosiasi alaryny we toparlaryny, riteleşdirilen gurluşyk hem-de iri degişli ugurly sergi kompani alaryny, at ylyk in enjamlary we giň g rn şli n mleri nd rijileri, okuw-t rgenleşik mekdeplerini we sport guramalaryny, weterinar klinikalaryny, mahabat agentliklerini, eper ilik salonlaryny we fotostudi alary g rkez n daşary urtlularyň diwarlyklary Aşgabat sergisiniň okary d n derejesindedigini şg r etdi.
Serginiň umumy giňişligi at ylyk sporty, tohum k peldiliş, a law işi, weterinari a aly b l mleri, şe le hem atşynaslar we apyksuwarlar in harytlary — degişli esbaplary, at i mlerini we azyklyk goşundylary, lukman ylyk enjamlary, athanalar in serişdeleri, atyň lybaslaryny, deri we demir n mlerini z nde jemle r.
Uly wekili etleriň biri — d z mine 30-a gola kompani alaryň, se isler toparlarynyň, gurluşyk firmalarynyň (“Caspian Way/ Tilke!”, R wer & R b”, “Laake GmbH”), i m, rite enjamlary nd rijileriň wekilleri giren Germani adan bolan wekili et at ylyk fermalarynyň işi (“Kneilmann”), at sport aryşlary, at ylyk sy ahat ylygy hem-de at apmagy hala anlaryň apyşyklaryny ge irmek, şe le hem auksionlar in zerur bolan n mleriň we hyzmatlaryň giň g rn şini g rkezdi. K bir hususy at ylyk k rhanalarynyň (“Alicento”) ahalteke tohumyndan bolan bedewleri edinm ge me illidikleri bell rliklidir. apyksuwarlar in serişdeler we egin-eşikler (“Pferde Mensch”, “Equick”), athana enjamlary, bedewleri daşamak in awtoulaglar, atlara ideg etmek in serişdeler, şol sanda derman we witaminleşdirilen serişdeler (“EWV Freies”, “Sascotec”, “Sanoanimal”), modifisirlenen ga yş e erleri hem-de atlar in be leki abzallar, goraw germewleri we ylgaw me dan alaryna rt k d şemegiň iň t ze tehnologi alary—bular nemes h n rmenleri tarapyndan g rkezil n harytlaryň we hyzmatlaryň g rn şleriniň doly bolmadyk sanawydyr.
ewropa urtlaryndan bolan onlar a kompani alar serg gatnaşyjylaryň dykgatyna athanalaryň, at ylyk sport toplumlarynyň we a lawlaryň, atlaryň p sgel iliklerden ge mek bo un a b sleşikleriniň me dan alaryny gurmagyň taslamalaryny, se isleriň egin-eşikleriniň t ze diza ner ilik işl p ta arlamalaryny, bedewleri se islemek in enjamlary, at sporty in m mkin bolan harytlary hem-de atlar bilen baglanyşykly bolan k p sanly be lekileri h d rlediler.
“Belda Inşaat” t rk gurluşyk firmasynyň diwarlygynda Ahal wela atynda bina edilen t ze at ylyk sport toplumynyň taslamasy bu ere gelenleriň ns ni ekdi. Bu toplumyň a ylyş dabarasyny ge irmek şu ba ram ylyk g nlerinde me illeşdirilendir.
Hyta ly nd rijiler urduň at ylyk toplumyna serg gelenleri agyryp, bu erde uly diwarlygy h d rl p, a lawlar in enjamlary (ZIFA), bu pudakda ekologi a ta dan arassa biotehnologi alary (Changzhou Aotong Brands Management), şe le hem at i mlerini we apyksuwarlar in bezelen lybaslary (Beijing Glover Seed&Turf) g rkezdiler. Ahalteke atlary baryp Be ik pek oly d w rlerinde ol erlerde uly abra dan pe dalanypdyr.
Bu erde şe le hem “Cavalliera” (Wengri a) meşhur firmanyň hem-de “Respekt Tekstil” t rk firmasynyň zenan apyksuwarlary in ni etlenen lybaslarynyň giň g rn şi h d rlendi. Polşanyň “Wroclaw Racecours” kompani asy halkara apyşyk aryşlaryny guramakda hem-de auksionlary ge irmekde hyzmatlary h d rle r.
urdumyzda T rkmen bedewiniň ba ramy mynasybetli her yl ge iril n b sleşikde g rkezil n milli muze lerimiziň gaznasyndan we h zirki zaman eserlerden ybarat bolan aja yp gymmatlyklaryň hataryna milli haly ylyk we zerg r ilik sungatynyň, eper senet iligiň aja yp eserleri girizilipdir. Şe le hem bu erde atyň halkyň durmuşynda tut an ornuny be an ed n meşhur t rkmen suratkeşleriniň eken suratlaryny, bedewiň nepis we t sin sazlaşygyny etirmegi başar an k p sanly he keltaraşlyk şekillerini g rmek bol ar.
Pudagy sd rmegiň esasy ugurlaryny g rkez n “T rkmen atlary” d wlet birleşiginiň b l m eleri, urdumyzyň b ş wela atynyň, be leki h n rler bilen bir hatarda apyksuwarlary hem ta arla an Milli sport we sy ahat ylyk institutynyň, Daşky gurşawy goramak we er serişdeleri baradaky d wlet komitetiniň, şe le hem D wlet eper ilik akademi asynyň, Dokma senagaty ministrliginiň, D wlet neşir at gullugynyň a ry-a ry diwarlyklary bezelişiniň zboluşlylygy bilen tapawutlandy.
Sergide hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň ahalteke bedewlerine bagyşlanan d n niň en eme urtlarynda meşhurlyga e e bolan kitaplary a ratyn orun tutdy. Şe le hem sergi oňa gatnaşyjylara urdumyzda at ylyk sportuny hem-de at ylyk sy ahat ylygyny sd rmek in n hili geljegiň a yl andygyny g z ň ne getirm ge m mkin ilik ber r.
G n ň ikinji arymynda «T rkmen bedewi we d n niň se is ilik sungaty» atly VIII halkara ylmy maslahaty işl p başlady. Oňa urdumyzyň we daşary urtlaryň 100-den gowrak alym-ippologlary, atşynaslary, taryh ylary, etnograflary hem-de Kanadadan, Urugwa dan, Mala zi adan, Kore adan, aponi adan, Itali adan, T rki eden we be leki erlerden h n rmenler gatnaşdy.
S wda-senagat edarasynyň maslahatlar zalynda ge irilen mejlisde ykyş edenler t rkmen halkynyň ahalteke bedewi aly se gi ilik sungatynyň şunuň aly iň be ik t sinligini d n diňe bir sowgat etm n, e sem, bu atlaryň arassalygyny m ňler e yllaryň dowamynda goramagy başaryp, olaryň aja yplygyny, deňsiz-ta syz h si etini we genofonduny yzygiderli k milleşdir ndigini nygtadylar. At ylyk pudagynda toplanan tejribe, bu ulgamda t ze ylmy pikirleri we a yşlary alyşmak in me dan a h km nde forumy ge irmegiň hmi eti bellenildi.
Mejlis tamamlanandan soň, oňa gatnaşyjylar işlerini b l mler bo un a dowam etdiler. “D n se is iliginde ahalteke bedewleriniň tut an orny” di en b l m T rkmen oba hojalyk uniwersitetinde h n rmenleri ygnady. T rkmen milli sport we sy ahat ylyk institutynyň maslahatlar zalynda d rli urtlaryň riteleşdirilen at ylar toparlarynyň bilermenleri hem-de wekilleri tarapyndan “Ahalteke bedewleri halkara at ylyk sport aryşlarynda” di en mesel garaldy. “At ylyk pudagyny sd rmekde halkara hyzmatdaşlygy” di en b l m bo un a duşuşyk “T rkmen atlary” d wlet birleşiginiň maslahatlar zalynda ge irildi.
21-nji aprelde Halkara sergi- armarkasy hem-de «T rkmen bedewi we d n niň se is ilik sungaty» atly VIII halkara ylmy maslahat z işini tamamlar. Bu foruma gatnaşyjylar T rkmen bedewiniň ba ramyna bagyşlanyp ge iriljek be leki dabaralara hem gatnaşarlar.
22.04.2016. T rkmenistanyň D wlet habarlar agentligi,
fotosuraty uri ŞKURINIŇKI