T rkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedow ola go lan asylly d be g r , T ze ylyň ilkinji g nlerinde at ylyk toplumyna baryp g rdi. T rkmen halkynyň h si etiniň we zehininiň utgaşmagy bilen d redilen deňsiz-ta syz ahalteke bedewlerini gezdirip ren wagty hormatly Prezidentimize t ze ta anagyň d n inendigi barada şatlykly habary a tdylar. Elbetde, nesliň d n inmegi atşynaslar in hemişe uly şatlyk bolup, bu agda yzygiderli bolup ge r. ne h zirki wakanyň T ze ylyň başynda bolup ge endigi seb pli ol zboluşly mazmuna e edir. Munuň zi tutuş ylyň uly st nlige beslenjekdiginiň, gowulyklaryň boljakdygynyň oňat nyşanydyr. Şu yly bolsa d wlet Baştutanymyz Sagdynlygyň we ruhubelentligiň yly di ip atlandyrmagy teklip etdi. Şoňa g r -de, hormatly Prezidentimiziň ta anaga Ruhubelent di ip at dakmagy tebigy agda dyr.
T ze doglan ta anak ak al-mele w şginlidir. Bu bolsa arassalygyň we k milligiň, a dyňlygyň we belentligiň w şginleridir. Gadymy asyrlardan b ri oňa t rkmenlerde mukaddeslik h km nde garal ar.
Ak reňk ruhubelentliligi, dogru yllygy, adalatlylygy we g ndiziň manysy bilen utgaşyp, a yklygy alamatlandyr ar. Şe le hem ol parasatly aşulularyň nygta şy aly, s t bilen umurtgada z be anyny tapan nd riji g di en mana e edir. Halk i inde bu reňkiň manysyny kesgitle n birn e durnukly s z d z mleri: ak ol, ak we şuňa meňzeşler rg nlidir.
Hemm miziň bilşimiz aly, hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow urdumyzyň iri k nleriniň hlisini birleşdiren G ndogar-G nbatar gaz ge irijisiniň ulanmaga tabşyrylyş dabarasynyň barşynda gaz ge irijiniň z ne “Ak ol” di en azgyny azyp, ak ol arzuw etdi.
T rkmenlerde alnan t ze, uly zatlara ak un sepmek d bi h zirki g nlere enli saklanypdyr. Mysal in, uly aşly zenanlarymyz T rkmenistan tarapyndan alnan iň t ze Boingleri, sebitde deňi-ta y bolmadyk RO-PAX we şuňa meňzeşleri garşyladylar.
akynda urdumyzda medeni-aň-d ş nje hmi etli binalar a ylyp, olar “Ak ” – arassa, agty, ygtybarly di lip atlandyryldy.
Ahalteke bedewi bilen g ni utgaşykly bolan ene-de bir many — ol hem edermen G roglynyň hemişelik hemrasy bolan Gyrat bilen baglanyşyklydyr. Gahryman ylykly t rkmen şadessanynda “ganatly bedewiň” taryhy parasatly pederlerimiziň nesihatlary hem-de G roglyny terbi el n onuň atasy, tejribeli se is Jygalybegiň ady bilen baglanyşyklydyr.
G rogly “ganatly” Gyratynda Watany gorap, duşmanlaryň pe kamyna we gyly laryna el etmez boldy. z ak bedewinde u an halk gahrymanynyň itmez keşbi asyrlardan aşyp, biziň g nlerimize enli gelip etdi. K p nesiller şu şadessan esasynda s p etişdi. Ol t rkmen aşlaryny watan ylyk ta dan terbi elemek babatda z hmi etini itirm n gel r. Gyrat bolsa t rkmen halkynyň bu sanjy we gymmatlygy bolup, d n de iň oňat ahalteke bedewini alamatlandyr ar.
... Behişdi bedewlerimiz biz in d n de deňi-ta y bolmadyk bahasyz gymmatlyk bolup dur ar di ip, hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow nygta ar. D wlet Baştutanymyz t rkmen halkymyzyň iň oňat atşynaslyk d pleriniň nesilden-nesle ge irilmegi we k milleşdirilmegi, ahalteke tohumlaryny k peltmek in amatly şertleriň d redilmegi, urdumyzyň at ylygynyň bu ugurda halkara pudagyna akynlaşmagy barada r n uly alada ed r. Tehnikanyň iň soňky gazananlary bilen enjamlaşdyrylyp, hli wela atlarda gurlan at ylyk toplumlary munuň a dyň subutnamalarydyr.
T rkmenistanyň Prezidentiniň olbaş ylygynda baş edarasy Aşgabatda bolan Halkara ahalteke at ylyk assosiasi asynyň işi behişdi bedewleriň b tin d n de mundan be l k-de a ramagyna ardam edip, bu ulgamda halkara hyzmatdaşlygyny işjeňleşdirmek in t ze m mkin ilikleri d red r. D rli d wletlerden bolan alymlaryň, atşynaslaryň, genetika ylaryň, se gi ileriň, apyksuwarlaryň, se isleriň gatnaşmagynda urdumyzda ge iril n halkara sergiler we maslahatlar, şe le hem T rkmen bedewiniň ba ramyna bagyşlanyp d p bo un a ge iril n “ganatly” bedewleriň milli g zellik b sleşigi şu maksatlara hyzmat ed r.
M lim bolşy aly, d wlet Baştutanymyz aja yp apyksuwar, behişdi bedewleriň gadyryny bilip we olara uly sarpa go up, işiniň r n k pl gine garamazdan, bedewlere, at st nde apmagyň ussatlygyny k milleşdirm ge yzygiderli ns ber r. Biziň hlimiz şu pursatlara en eme gezek ha ran galmak bilen şa at bolduk. T rkmen atlary hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň edebi d redijiliginde hem a ratyn orun tut ar. H zirki zaman resminamalary we taryhy, ylmy maglumatlary hem-de eşmeleri yhlasly wrenmegiň esasynda azylan deňsiz-ta syz ahalteke bedewleri baradaky aja yp kitaplar d wlet Baştutanymyzyň galamyna degişlidir.
D wlet Baştutanymyzyň behişdi atlaryň hakyky senasyna wr len “Ahalteke bedewi – biziň bu sanjymyz we ş hratymyz” atly ilkinji kitabynyň 2008-nji ylda apdan ykandygyny atlamak erlikli bolar. Daşary urt dillerine terjime edilmegi bilen şu kitap er z niň d rli k njeklerinden bolan ahalteke bedewleriniň k p sanly jank erlerine bu atlaryň halkymyzyň diňe bir bu sanjy we ş hraty bolman, e sem-de, d n siwilizasi asynyň bahasyna etip bolmajak gymmatlydygy barada doly maglumat almaga m mkin ilik berdi.
2011-nji ylda “Ganatly bedewler” di en kitap hem giň okyjylar k p ligine etirildi. Onuň sahypalarynda t rkmen halkymyzyň ba medeni mirasyny t zeden dikeltmek we gorap saklamak bo un a d wlet Baştutanymyzyň alyp bar an uly işleri z be anyny tapdy.
2016-njy ylda “Gadamy batly bedew” di en at bilen hormatly Prezidentimiziň “ahalteke atlaryna bagyşlanan ene-de bir kitaby apdan ykdy. D wlet Baştutanymyzyň ahalteke bedewi t rkmen tebigatynyň we adam yhlasynyň d reden t sinligidir” di en s zleri t ze eseriň zenine wr ldi. Onuň esasy maksady ahalteke bedewini ruhy-taryhy mazmun bilen baglylykda g rkezmekde jemlen r.
Hawa, ahalteke bedewleriniň egsilmez abra y baradaky rowa atlar asyrlar aşyp, şu g ne geldi we h zir parasatly we gadymy halk hem-de onuň gahrymanlary baradaky g rr ňleri d n etir r. nki şu gymmatlyklarda milli ruh, k millige tarap ymtylyş, g zellik, g hem-de dostluk, wepalylyk, ga duwsyzlyk, ynsaplylyk, mertebe, Watana s gi aly d ş njeler baradaky gara yş z be anyny tapdy.
... ene-de iki- yldan Ruhubelent atly ta anak ahalteke atlaryna mahsus syratly, owadan, yndamdan wr k, uly hem g li bedew bolup etişer. H zir bolsa onuň mymyjak t l je gulajyklary ke erjekl p dur. Ta anak z nden bir dim hem a rylma an enesine m k m gysmyljyra ar. Enesi z arzyly perzendini diňe se isleriň m hirli hem yhlasly ellerine ynan ar.
Ruhubelentiň nesil daragty meşhur Pereňiň şejeresinden ga d ar. T ze d n inen ta anagyň aňrysynda meşhur bedewler bar. Olaryň biri hem meşhur ahalteke bedewi Polatlydyr. 2013-nji ylda Halkara at ylyk sport toplumyna bar an awto olda bu ady rowa ata wr len bedewiň hormatyna d redilen he keltaraşlyk adyg rliginiň dabaraly a ylyşy boldy. z d wr nde owadanlykda hem-de yndamlykda deňi-ta y bolmadyk Polatly di en mele at d n niň d rli urtlarynda en eme empionlyk derejelerini, ba raklary e eledi. Meşhur bedewler bilen b sleşip, onuň g rkezen rekord netijesine şondan soňky otuz yla gola wagtda hem d n niň hi bir bedewi etip bilm ndi.
...Adamlar bilen gatnaşykda ahalteke bedewi aly du gur aty tapmak juda kyn. Hern e bu san ly gylyk-h si etli bolsalar-da, olar di en edijidir, eger-de olara s gi bilen yn rekden garasaň, onda olara baş wretmek hem kyn d ldir. Şonuň in hem ahalteke bedewleri at ylyk sportunda st nlik gazan arlar, kinofilmlere surata d ş rler, sirk sungatynda aja yp ykyş ed rler.
Şu ylda ilkinji ta anagyň d n inmegini agşylyga ormaly, nki g ndogar senenamasy bo un a 2017-nji yly alamatlandyr an batyr horaza bedew bady baryp eter, bu bolsa biziň st nliklerimiziň nyşany, arzuw-isleglerimiziň, eňşe tarap okgunlylygyň hem-de erkiň ş hlelenmesi bolup, bu yl hem bu san ly rişini dowam eder.
Hut ahalteke bedewiniň keşbi işjeň, d redijilikli g leriň, ylhamyň, ruhy okary g terilişiň hem-de d redijiligiň t ze e amynyň ruhy joşgunyny z nde jemle n aja yp keşp boldy. Munuň zi bolsa hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň 2017-nji yly Sagdynlygyň we ruhubelentligiň yly di ip yglan etmek baradaky başlangyjynyň iň esasy manysyny şg r g rkez r.
T rkmen halky hli d w rlerde, hemme e amlarda ata-babalarymyzyň be ik maksatlara etmeginde deňsiz-ta syz k mek ileri bolup, biziň milli bu sanjymyza hem-de tutuş adamzadyň gazanan genji-hazynasyna wr len ahalteke bedewleriniň waspyny etir n en eme ganatly j mleleri a awly saklap, biziň g nlerimize enli getiripdir.
T rkmenleriň arasynda atyň we adamyň ha ran gala maly arabaglanyşygynyň z hmi etini h zirki wagtda, ylmy-tehniki ňe gidişlik d wr nde hem itirm ndigi bell rliklidir. Şu seb pli hem durmuşymyzda bolup ge n oňyn zgerişlikleriň batly depginini suratlandyrmak in biz, k plen halatda, adata wr lip giden «bedew bady bilen» di en s zleri ga tala arys. Şu s zler, hakykatdanam, berkarar d wletimiziň bagty arlyk d wr nde halkyň ruhuny hem-de d wletimiziň, jemgy etimiziň, ykdysady etimiziň s şiniň okary depginlerini d rs hem has a dyň ş hlelendir r.
Gadym d w rlerden b ri bedew aty bereketiň hem-de abadan ylygyň nyşany hasapla an halkymyzyň aja yp d p-dessurlaryndan ugur alsak, t ze ylyň ilkinji g nlerinde a yk reňkli ta anagyň d n inmegi— 2017-nji ylda biziň Watanymyzyň ňe gidişligiň we g ll p s şiň belentliklerine bar an olda gazanjak girt uly st nlikleriniň ene bir oňat alamaty bolup dur ar. D n z ne behişdi bedewleri sowgat eden t rkmen halkynyň şe le aja yp st nlikleri gazanjagyna şek-ş bhe bolup bilmez.
T rkmenistanyň D wlet habarlar agentligi
08.01.2017