Halkara ahalteke at ylyk sport toplumy T rkmen bedewiniň ba ramy mynasybetli ge iril n esasy dabaralaryň merkezine wr ldi.
Halkara ahalteke at ylyk assosiasi asynyň VII mejlisi, Halkara sergi- armarkasy hem-de “T rkmen bedewi we d n niň se is ilik sungaty” atly IX halkara ylmy maslahaty pa tagtymyzda d n niň onlar a urtlaryndan wekilleri ygnady. D n ahalteke at ylyk toplumynda T rkmen bedewleriniň halkara g zellik b sleşiginiň jemle ji tapgyry, şe le hem behişdi bedewleriň keşbini sungat eserlerinde be an etmek ugrunda d redijilik işg rleriniň arasynda ge irilen b sleşigiň eňijilerine sylaglary gowşurmak dabarasy boldy. Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow 1200 metr aralyga ge irilen apyşyga gatnaşyp, tejribeli halypa apyksuwarlaryň b sleşiginde eňiş gazanmagy bolsa, dabaranyň atdan ykmajak pursatyna wr ldi.
Şu g n irden Halkara ahalteke at ylyk sport toplumynda t rkmenistanlylaryň m ňler esi we urdumyzyň k p sanly myhmanlary ygnandylar. Toplum girt uly syn ediş me dan asyna wr lip, bu erde t rkmen halkynyň milli medeni eti, d p-dessurlary d rli w şgine e e boldy.
Toplumyň ginde guralan amaly-haşam sungatynyň, eper senetleriň, suratlaryň we be leki eserleriň giň gerimli sergisinde deňi-ta y bolmadyk ahalteke bedewleri onuň esasy gahrymanlary boldular. Bu aja yp sergide a awly saklan an mirasymyz hem-de h zirki d w r, halkymyzyň d redijilik d n siniň ba lygy z be anyny tapdy.
Bu ere ygnananlaryň arasynda Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasarlary, Mejlisiň, harby hem-de hukuk gora jy edaralaryň, ministrlikleriň we edaralaryň, jemgy et ilik guramalarynyň olbaş ylary, Ahal wela atynyň hem-de Aşgabat ş heriniň h kimleri, urdumyzda işle n diplomatik wekilhanalaryň hem-de halkara guramalarynyň olbaş ylary, aşulular, aşlar, şe le hem urdumyzyň we daşary d wletleriň habar beriş serişdeleriniň wekilleri, at ylyk bo un a halkara forumlaryna gatnaşyjylar bar.
Hemmeler Halkara ahalteke at ylyk sport toplumyna gelen hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowy şatlyk-şowhun bilen garşyla arlar.
Milli Liderimiz bu ere ygnananlar bilen salamlaşyp, urdumyzyň hli wela atlarynyň sergileri bilen tanyşdy. Her wela at etnografiki ugry, d redijilik mekdepleriniň h si etli a ratynlyklary, ussatlarynyň t rleri bilen tapawutlanyp, bu erde olaryň işlerini synlamak m mkin iligi hem d redildi. Gola da bolsa d redijilik toparlary, sazandalar ykyş ed r, a dymlar aňlan ar, tanslar we sahnalar erine etiril r.
Aja yp halylar we pek matalar, owadan keşdeler hem-de milli lybaslar, a al-gyzlaryň k m şden asalan we d rli daşlar bilen bezelen şa -sepleri hem-de atlaryň esbaplary, keramika n mleri, durmuşda ulanyl an gadymy gap-ga lar, saz gurallary, sowgatlyklar we be lekiler g ndogar bazaryny adyňa sal ar.
Sergini ahalteke bedewleriniň g zelligini eper be an etmek bo un a b sleşigiň eňijileriniň işleri jemle r. D rli reňkli suratlarda we halylarda, he kellerde zerg r ilik işlerinde we suratlarda aja yp atlar d rli g rn şlerde – olar baradaky tebigy gudrat di en d ş njeden başlap, dostlukly, i ki d n ba lygy, eper g rn şlerde be an edilipdir. Portretler we şekiller z nde durmuşy hem-de alamatlylygy, bedewiň g zelligini, yndamlygyny birleşdir r.
T rgenler g rkezme t limleri bilen ykyş edip, Aziada—2017-niň maksatnamasyna girizilen sportuň d rli g rn şlerinde z ussatlyklaryny g rkez rler.
Halkara at ylyk sport toplumynyň baş binasynyň ň nde d redijilik we tans toparlarynyň artistleri ba ram ylyk a dym-sazlary bilen ykyş etdiler.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow tomaşa ylar m nberine ge r.
Ba ram ylyga bagyşlanyp, sahnalaşdyrylan edebi-syzly ykyş başlan ar, onda t rkmen halkynyň ş hratly taryhy, onuň mirasy, şu g ni hem-de gazanan st nliklerimiz, bagtly geljege tarap batly gadamlar birleşdi. Asyrlaryň garaňkylygyny b ws p ge n g n ň ş hlesi de in apyp bar an bedew bolsa d w rleri birleşdir n keşbe w rldi.
Ahalteke bedewleriniň d n ş hratyny artdyrmak işinde d wlet Baştutanymyzyň hyzmaty r n uludyr. Milli Liderimiziň ta syz tagallalary netijesinde, milli at ylyk pudagy t ze belentliklere ykyp, urdumyzda onuň d z mini sd rmek, bu ugurda halkara hyzmatdaşlygyny giňeltmek, sportuň at ylyk g rn şlerini hem-de at m nmegiň milli d plerini wagyz etmek bo un a uly işler ge iril r.
T rkmenistan bu ulgamda d n niň iri merkezine wr l r, biziň bedewlerimiz we apyksuwarlarymyz bolsa d rli urtlarda ge iril n iri b sleşikleriň, abra ly at ylyk sport aryşlarynyň hem-de at apyşyklarynyň eňijileri bol arlar. Olar sirk sungatynda hem ňd ki orunlary e ele rler, “Galkynyş” milli at st nd ki o unlar toparynyň sirk sungatynyň d rli halkara festiwallarynda gazan an eňişleri munuň a dyň subutnamasydyr.
Milli Liderimiziň başlangyjy bilen d redilen, m hell ni d rli ykyşlary bilen ha ran galdyr an bu meşhur toparyň ykyşlary ba ram ylyk dabarasyny dowam etdi. Ussat apyksuwarlar apyp bar an atlarynyň st nde ylşyrymly o unlardan ybarat bolan t ze maksatnama bilen tanyşdyrdylar. akgan apyksuwarlar we ussat at ap an gyzlar bedewleriň batly hereketiniň barşynda ezberlik bilen erine etir n ylşyrymly t limlerden ybarat bolan t ze maksatnama bilen tanyşdyrdylar.
apyp bar an bedew hereketd ki ganatly setirler di lip ne erden a dylma ar. At bilen apyksuwary bolsa bilelikde a dym bilen deňeşdirmek bolar. “Galkynyş” toparynyň ykyşlary hemişe şowhunly, şatlykly, joşgunly a dymlary adyňa sal ar.
Şunuň aly at ylyk sport ykyşlary tomaşa ylarda hemişe şatlyk du gularyny d redip, olaryň kalbynda atdan ykmajak t sirleri galdyr ar. Ine, bu gezek hem d rli w şginli ykyşlar urdumyzyň myhmanlarynda uly t sir d retdi.
Nalyň de, bedewiň nalda, apyksuwaryň bedewde, galanyň apyksuwarda saklanylyşy aly, d wlet gala da an ar. Bu k ne halk p himi bu g n t ze many-mazmunyna e e boldy. Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň belle şi aly, T rkmenistanyň okgunly s şi jemgy etiň d ş njesinde milli taryhy tejrib , ata-babalarymyzyň mirasyna zlenmek du gusynyň ornaşmagy netijesinde m mkin boldy. Biz bu mirasdan p him-pa hasy hem-de ňe tarap ynamly gadam urmak in g -kuwwaty susup al arys.
Bu g n bedew urdumyzyň z s şinde uly st nlikleri gazanmaga ardam ed n gujur-ga ratyň be anyna wr ldi. Milli Liderimiz halkyň bedewlere bolan s g sini gazanyp, ahalteke tohumyny a awly saklamak, artdyrmak we d n a mak, at ylyk sungatynyň d plerini d wrebap tehnologi alar bilen ba laşdyrmak baradaky aladany d wlet sy asatynyň derejesine ykardy.
... Adamlar ulag, otly we u ar o lap tapdylar, hereket ediş serişdelerini yzygiderli k milleşdirip, olaryň oňa lylygyny okarlandyr arlar, na başy nusgalary d red rler, olaryň kuwwaty bolsa at g ji bilen l el r. Emma bedew m n p, se ran edilen pursatlar bilen hi zady deň p bolmaz we olaryň peşgeş beren azatlyk, galkynyş, şatlyk du gularyny hi zat bilen l p bolmaz. Onuň adama wepaly gulluk edip gel n m ň yllyklarynyň dowamynda bu zatlar tgem n, saklandy.
Bedew—bu ozaly bilen z hmetiň miwesi. Onuň z g zelligi, yndamlygy bilen hemmeleri ha ran galdyrmagy in ilki bilen oňa k p g hem-de hysyrdyly z hmetiňi, bilimiňi, zehiniňi we s g ňi siňdirmeli. T rkmen halky bu babatda netijeli z hmetiniň miwesini g r r–ahalteke bedewleri munuň a dyň mysaly bolup dur ar. Ol z st nliklerini we gazananlaryny şatlykly ba ram etmegi hem başar ar.
Halkynyň bu sanjy bolan atyň hormatyna urdumyz nobatdaky gezek uly to tut ar, at apyşyklary bolsa, d p bolşy aly, onuň a rylmaz b legidir.
...Dabarany alyp baryjy m ws miň abra ly ba ram ylyk at apyşyklarynyň başlanandygyny m lim ed r.
Jaň kakyl ar, gamyşgulak bedewler bat alyp, okgunly tizligi gazan arlar hem-de m nberlerd ki tomaşa ylaryň ns ni zlerine ek rler.
Elbetde, ahalteke bedewi k mil g zelligiň nusgasy bolmak bilen klenm n, e sem, ol uly z hmetiň miwesi bolup dur ar di sek, te ge digimiz bolmaz. Bu onuň z miwesi hem-de bedewi sd rip, kemala getiren, onuň ukybyny a an adamyň miwesidir. T rkmenler atlaryna baş wretmek bilen klenm n, e sem, olary agany terbi el n dek sd rip etişdir rler.
Tejribeli se isleriň a dyşy aly, atyň gyňyr gylygynyň, h şg rliginiň, ganygyzgynlygynyň, baş bermezliginiň ze ykmagy onuň adam bilen gatnaşyklarynda ynamyň etme nligine şa atlyk ed r. Emma bedewe dogry baş wredilende, ol hoşgylaw hem-de wepaly dosta wr l r, şe le hem adamyň kalbyny z ne bagla ar.
Biziň atşynaslarymyz halk se gi ileriniň we se isleriniň ahalteke bedewi aly okary sungat eserini d redip, olaryň arassa ganlylygyny saklamak bilen, behişdi bedewlerimiziň iň gowy h si etlerini sd r rler.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow h n rmenleri d wrebap usullary pe dalanmak bilen tohum ylyk işiniň ylmy esaslaryny giňeltm ge, urdumyzda at ylyk sportunyň d rli g rn şlerini, bu ugurda halkara gatnaşyklaryny giňeltm ge g n kdir r. ne esasy zat at ylyk d pleriniň yzygiderliligini a awly saklamak bolup dur ar di ip, milli Liderimiz belle r.
Bu ş hratly d pler asyrlardan-asyrlara, nesillerden-nesillere ge ip gel r hem-de bu g n tehnologi alar we Internet e amynda aşlaryň milletiň taryhy ykbalyny kesgitl n janly rowa ata bolan gara şyny itirmezligi m h m bolup dur ar. Bu babatda d wlet Baştutanymyzyň zi g relde bolup, agtyklarynda bedewlere bolan s gini d redip, olara diňe at m nmegi d l-de, e sem, bedewe ideg etmegi, t lim bermegi wred r.
2015-nji ylda etginjek apyksuwarlaryň arasynda 1200 metr aralyga ge irilen at apyşygynda hormatly Prezidentimiziň agtygy Kerimguly Berdimuhamedow eňiji bolmagy başardy. Şonda aş apyksuwary pellehana ilkinji bolup Dowamat atly bedew alyp geldi.
Bu g n Kerimgulynyň zi atlary se islemek bilen meşgullan ar, boş wagtyny bu asylly işe bagyş ed r. D n halypa apyksuwarlaryň arasynda ge irilen at apyşygynda milli Liderimiz Kerimgulynyň se isl n Miras atly bedewinde st nlik gazandy.
Şu g n bolsa nji apyşygyň ň anynda Gahryman Arkadagymyzyň agtygy z se isl n bedewleriniň ene-de birini — Turan atly aja yp aty a lawyň apuw oluna ykardy. Tebigat we Pile atly bedewleriň nesli bolan t sin mele at Ahalteke at ylyk toplumynda se islen r.
Şu gezekki aryşda Turany apyksuwar B.Baba ew apar. Ol iki yl mundan ň aş apyksuwarlaryň arasynda ge irilen at apyşygynda ikinji orny e el p, Kerimguly Berdimuhamedowdan bary- ogy 1 sekunt yza galypdy.
Asyrlaryň j mm şinden gelip eten ata-babalarymyzyň asylly d bine g r , Turanyň bo nuna alajany Kerimgulynyň atasy — hormatly Prezidentimiz daňdy.
...T rkmenistanda gadymy d plere e e bolan at apyşyklary bu g n milli Liderimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň ta syz tagallalary netijesinde deňi-ta y bolmadyk meşhurlyga e e bol ar. M nberi dolduran tomaşa ylaryň, zler e tele we surat kameralaryň, şol sanda d n niň d rli k njeklerinden gelen daşary urtly habar ylaryň wideokameralarynyň nazarlan at apyşyklary iki sagatdan gowrak dowam etdi. Ahalteke bedewleriniň b sleşigi behişdi bedewlerimiziň yndamlygynyň — t rkmen halkynyň şan-ş hratynyň we bu sanjynyň senasyna wr ldi.
At apyşyklary — bu apyksuwarlar in hem synag mekdebidir. At ylyk sporty adamdan dogumlylygy, ugur tapyjylygy, tutan erliligi we joşgunlylygy hem-de atlara bolan s gini, olara d ş nmek, du mak başarnygyny talap ed r. Munuň in bedew apyksuwaryň sylagyny etirer.
Şu g n d rli aralyklarda at apyşyklarynyň jemi edisi ge irilip, olaryň her birine bedewleriň 12-si gatnaşdy hem-de oňat sport h si etlerini g rkezdiler.
1600 metr aralykda ge irilen birinji apyşykda aşar atlar aryşyp, onda T rkmenistanyň Prezidentiniň Ahalteke at ylyk toplumyna degişli bolan Melhem atly dor gysrak aralygy 1 minut 46,8 sekuntda ge megi başardy. Onuň se isi T rkmenistanyň at gazanan atşynasy M.Muhammedow, apyksuwar . azdurdy ew. Bu aryşda mali e-ykdysady et we bank toplumynyň eňiş ugrunda esaslandyran ba ragy 20 m ň dollara deň boldy.
1800 metr aralyga ge irilen ikinji apyşykda T rkmenistanyň Baş prokuraturasyna degişli Gujurly di en dor at bellenilen aralygy 1 minut 57,3 sekuntda ge ip, pellehana birinji bolup geldi. Onuň se si H.Babaly ew, apyksuwary B.Babaly ew. Bu apyşykda m beri 20 m ň dollara deň bolan ba rak nebitgaz toplumy tarapyndan esaslandyryldy.
D rt we uly aşar atlaryň gatnaşmagynda 2000 metr aralyga ge irilen nji apyşykda T rkmenistanyň Prezidentiniň Ahalteke at ylyk toplumyna degişli Turan atly ak al mele at eňiji boldy. Ol degişli aralygy 2 minut 20,9 sekuntda ge megi başardy. Onuň se si Kerimguly Berdimuhamedow, apyksuwary B.Baba ew. 20 m ň dollar m berind ki ba rak S wda toplumy tarapyndan esaslandyryldy.
2200 metr aralyga ge irilen d rd nji apyşykda bolsa, T rkmenistanyň Gurluşyk we binag rlik ministrligine degişli Goňurbaş atly gara dor at bellenilen aralygy 2 minut 28,3 sekuntda ge megi başardy. Onuň se si ussat se is A.Meredaly ew, apyksuwary I.Durdy ew. Bu aryşda hem 20 m ň dollar m berind ki ba rak ulag we aragatnaşyk toplumy tarapyndan esaslandyryldy.
2200 metr aralyga ge irilen b şinji apyşykda T rkmenistanyň Gurluşyk we binag rlik ministrligine degişli Baharly atly gara at bellenilen aralygy 2 minut 27,8 sekuntda ge ip, pellehana birinji bolup gelmegi başardy. Onuň se si ussat se is A.Meredaly ew, apyksuwary I.Durdy ew. 20 m ň dollary m berind ki ba rak gurluşyk we energetika toplumynyň tarapyndan esaslandyryldy.
D rt we uly aşar atlaryň gatnaşmagynda ene-de 2200 metr aralyga ge irilen altynjy apyşykda D wlet migrasi a gullugyna degişli Sarpa atly gara at bellenilen aralygy 2 minut 25,7 sekuntda ge megi başardy. Onuň se si D.Ta ly ew, apyksuwary B.Berdimuhammedow. Bu aryşda senagat toplumynyň esaslandyran ba ragy hem 20 m ň dollara deň boldy.
Hormatly Prezidentimiziň baş ba ragy — 30 m ň dollar m berind ki ba rak ugrunda ge irilen jemle ji, edinji at apyşygynda hem d rt we uly aşar atlar 2200 metr aralykda g synanyşyp, onda T rkmenistanyň Prezidentiniň Ahalteke at ylyk toplumyna degişli Ke mirdon atly mele at bellenilen aralygy 2 minut 28,7 sekuntda ge megi başardy. Onuň se si M.Agamyradow, apyksuwary ussat apyksuwar B.Agamyradow.
Soňra ba ram ylyk at apyşyklarynyň, şe le hem şu hepdede ge irilen uzak aralyga atly rişiň hem-de konkur bo un a b sleşikleriň eňijilerine hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň adyndan sowgatlary gowşurmak dabarasy boldy.
Uzak aralyga atly rişiň dowamlylygy 60 kilometre deň boldy. T rkmen bedewleri ol ugrunda diňe yndamlygyny d l-de, e sem, sport k milligini hem g rkezdiler.
Şunda iň gowy netij ni T rkmenistanyň Prezidentiniň Ahalteke at ylyk toplumyna degişli Meledepel atly bedew g rkezdi. Onuň apyksuwary M.Du danow uzak aralyga ge irilen r şde gazanan eňişi in 20 m ň dollar ba raga hem-de Kuboga mynasyp boldy.
Ahalteke bedewleri uzak aralyklara ge irilen r şlere gatnaşmak bilen, uzak ola ydamlylygyny g rkezip, d n at ylygynyň taryhynda ş hrat gazandylar. Olaryň gazanan st nlikleriniň k p sini h zire enli ga talamak başartmady. H zir urdumyzda d wlet Baştutanymyzyň badalga beren ene-de bir aja yp re – T rkmenistanyň hli wela atlary bo un a 500 g nl k atly riş dowam ed r. Oňa Aziada—2017-niň başlanmagyna 500 g n ň galmagy mynasybetli badalga berildi.
Halkara ahalteke at ylyk sport toplumynyň me dan asynda ge irilen konkur bo un a b sleşikler barada a dylanda bolsa, olarda T rkmenistanyň Prezidentiniň Ahalteke at ylyk toplumyna degişli bolan Altynhan atly bedew eňiji boldy. Onuň apyksuwary R.Hojanepesowa Kubok hem-de 20 m ň dollar m berinde ba rak gowşuryldy.
Ahalteke bedewleri aja yp netijelerini diňe at apyşyklarynda d l-de, at ylyk sportunyň be leki g rn şlerinde, şol sanda konkur g rn şinde hem g rkez rler. Ol milli Liderimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň başlangyjy bilen şu ylyň sent abr a ynda Aşgabatda ge iriljek apyk binalarda we s weş sungaty bo un a V Azi a o unlarynyň maksatnamasyna goşuldy.
Elbetde, Aziada—2017 urdumyzda konkuryň we at ylyk sportunyň be leki g rn şleriniň smegine t ze itergi berer. Şonuň in t rkmen t rgenlerine halkara aryşlaryna gatnaşmak in uly m mkin ilikler a yl ar. Şonda olar d n niň at ylyk sportunyň ňdebaryjylary bilen mynasyp b sleşip bilerler.
Uzak aralyga atly r şiň hem-de konkur bo un a b sleşikleriň eňijileri sylaglanandan soň, şu g nki at apyşyklarynda gazanylan ba raklary gowşurmak dabarasy boldy.
Halkara ahalteke at ylyk sport toplumynda T rkmenistanyň Prezidenti T rkmen bedewiniň ba ramynyň hormatly myhmanlary hem-de daşary urt wekili etleriniň wekilleri bilen duşuşyklary ge irdi.
****
Dyn g ni T rkmen bedewiniň ba ramynyň hormatyna dabaraly reler urdumyzyň hli k njeklerinde guraldy. Olaryň ginde konsertler, sergiler, a dym-saz we şygry et agşamlary, dabaraly duşuşyklar hem-de k p likle in gezelen ler, urdumyzyň atşynaslaryny we se islerini sylaglamak dabaralary ge irildi.
Ba ram ylyga gabatlanyp ge irilen d redijilik hem-de sport releri t rkmen halkynyň yl azgysynda m h m orun e el n hem-de adamlary ruhlandyrmagy we ha ran galdyrmagy dowam ed n behişdi bedewlere bagyşlandy.
D wlet Baştutanymyz Gurbanguly Berdimuhamedowyň olbaş ylygynda T rkmenistan milli at ylyk mekdebini sd rmek bo un a amala aşyryl an giň gerimli işler bilen, şu g nki dabaralar bilen at ylygyň iri halkara merkezine wr lip, m ň yllyk d plerine da anmak bilen, t ze belentliklere tarap ymtyl an bedew kimin okgunly ňe bar ar.
T rkmenistanyň D wlet habarlar agentligi / 30.04.2017