H zirki wagtda milli Liderimiziň tagallasy netijesinde, pa hasly pederlerimiziň yhlasyndan kemal tapan atşynaslyk relgesi h zirki zaman talabyna we ylmyň sen derejesine la yklykda k milleşdiril r.
T rkmen s hralarynda hem-de dag eteklerinde mekan tutan s hra bedewlerini ylmy ta dan wrenmek bu babatda alnyp baryl an işleriň m h m ugrudyr.
D wlet Baştutanymyzyň tabşyrygy bo un a “T rkmen atlary” d wlet birleşiginiň h n rmenlerinden hem-de T rkmen oba hojalyk uniwersitetiniň mugallymlaryndan we talyplaryndan hem-de be leki degişli d z mleriň wekillerinden d z len ylmy topar gola da Balkan wela atynda iş saparynda boldy.
Şu saparyň maksady bu k njekde bar bolan me dan atlaryny, olaryň a ratynlyklaryny hem-de bol an erlerini ylmy ta dan wrenmek bolup dur ar. H zirki d w rde me dan atlarynyň s r leri T rkmenbaşy etrabynda, hususan-da, Hazaryň kenar akalarynda, “Guwlyma ak” geňeşliginiň gola yndaky kenar aka zolaklarda, şonuň aly-da, Garşyda we Ajalmada, Garabogazyň t wereklerinde hem-de aňgala d zl klerinde duş gel r.
Iş saparynyň klerinde me dan atlaryny surata d ş rmek, olaryň bol an, sonarla an erlerini hasaba almak hem-de i n otlaryny ylmy esasda wrenmek bo un a birn e maglumatlar toplanyldy. Bu atlaryň gyş paslynda owşan, az a larynda bolsa gyrty , ylak, arpagan bilen i mitlen ndigi kesgitlenildi. Me dan atlary tomus paslynda az otlarynyň samanyndan i mitlen rler.
Bu atlar me dan şertlerine u gunlaşyp, ululy-ki ili toparlara b l n rler. Her topar zbaşdak maşgala hasaplanyl ar. Şonda dogumly atlaryň biri maşgalabaşy bolup, toparyň d z mind ki atlaryň goraglylygyny hem-de sonarla an kleriniň kesgitlenmegini pj n ed r. aňgala d zl ginde şe le me dan atlarynyň birn e maşgala s r leri hasaba alyndy.
Ylmy toparyň agzalary me dan atlarynyň esasy a ran erlerini, olaryň gelip ykyşyny we daşky g rn şlerini, gez n ri me danlarynyň a ratynlyklaryny wrendiler. Bu atlar, esasan, s hra giňişliklerinde bolup, s ji suwly akabalara, eşmelere suwa in rler.
Me dan atlary g z-gyş a larynda bu k njegiň ri me danlarynda owşan, selin bilen i mitlen rler. Şe le hem olar g z-gyş a larynda her g n-g naşa, k halatlarda iki- g nden suwa in rler. Tomusda me dan atlary her g n suw i mek in g zerlere gel rler. Mundan başga-da, me dan atlarynyň kak suwlaryny hem suw eşmesi h km nde ulan andyklaryny bellemek gerek.
erli ilatyň bellemegine g r , suw gyt ylyk ed n d wr nde me dan atlarynyň Hazar deňzine suwa in n pursatlary-da bol ar. Olaryň ta anaklary alt a ak st ne galyp, s r e er rler.
Me dan atlarynyň umumy g wre gurluşy ki eňr k, berk bedenli, kellesi uly, maňla y t ňň r k, aly hem-de gu rugy sg n bolup, bo ny orta uzynlykda, bili berk, sagrysy togalagrak g rn şli atlardyr. Me dan atlarynyň a aklary ognasrak we gara reňkli berk to naklary bar. Şe le hem bu toparyň agzalary me dan atlarynyň h si etli a ratynlyklaryny hem-de olaryň reňkleriniň sazlaşygyny wrenip, olaryň arasynda dor, gyr we gara, al reňkli atlaryň bardygyny kesgitlediler. Ge irilen barlaglaryň netijesi bo un a me dan atlarynda d rli hili nyşanyň bardygy, a aklary sekilli, depelli ta anaklaryň bardygy ze ykaryldy. Şe le hem toparyň agzalary aňy- akynda doglan ta lary hem g rendiklerini belle rler.
H zirki wagtda Balkan wela atyna iş saparynyň barşynda ygnalan maglumatlara seljerme ge iril r, i mlik otlaryň nusgalary barlaghana şertlerinde wrenil r.
Mahlasy, bu taslama T rkmenistanyň ha wanat d n sini wrenmekde, t rkmen tebigatynyň aja yp k njeklerini tgewsiz g rn şde geljekki nesiller in gorap saklamakda ene bir m h m dim bolar.
atavatan-turkmenistan.com
22.02.2021