Şu g n T rkmenistanyň Prezidentiniň Ahalteke at ylyk toplumynda T rkmen bedewiniň milli ba ramy hem-de T rkmen alaba ynyň ba ramy mynasybetli « ylyň iň owadan ahalteke bedewi» atly halkara g zellik b sleşiginiň hem-de d redijilik işg rleriniň arasyndaky b sleşigiň eňijilerini sylaglamak dabarasy boldy.
urdumyzda her yl ge iril n ahalteke bedewleriniň halkara g zellik b sleşigi t rkmen atlarynyň şanyna gural an ba ram ylyk releriniň esasylarynyň biridir. Onuň baş maksady atşynaslyk d pleriniň sd rilmegini h weslendirmekden, ba milli medeni mirasyň m h m b legi h km nde bu bedewlere d n jemgy et iliginiň ns ni ekmekden ybaratdyr.
T rkmenistanyň Prezidentiniň Ahalteke at ylyk toplumynyň ň nd ki me dan a Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasarlary, Milli Geňeşiň Halk Maslahatynyň we Mejlisiniň, harby we hukuk gora jy edaralaryň olbaş ylary, wela atlaryň we Aşgabat ş heriniň h kimleri, ministrlikleriň hem-de pudakla yn dolandyryş edaralarynyň, jemgy et ilik guramalarynyň, k p likle in habar beriş serişdeleriniň olbaş ylary ygnandylar.
Dabara şe le hem şu g nler sarpalanyl an, sa lap alan h n rinde aja yp st nlikleri gazanan atşynaslar, bedewleriň t sin d n si bilen bagly be leki ulgamlaryň h n rmenleri gatnaşdylar.
Bu erde dabara gatnaşyjylaryň ň nde urdumyzyň sungat ussatlary a dym-sazlar hem-de joşgunly tanslar bilen ykyş etdiler.
D n niň at ylyk pudagynyň ňdebaryjylarynyň biri hasaplanyl an bu toplumda m hriban halkymyzyň milli ba lygy we bu sanjy bolan, tebigat bilen sazlaşykda d r n, g zelligiň we sazlaşygyň aja yp nusgasyny alamatlandyr an na başy bedewleri sd rip etişdirmek hem-de se islemek in hli şertler d redildi. Şundan ugur alnyp, h zirki d w rde asylly bedew T rkmenistanyň aja yp nyşany — taryhy tejrib niň dowamatlylygynyň nusgasy, belent relgeleriň dabaralanmagynyň, tutan erli z hmetiň hem-de ataWatanymyzyň mundan be l k-de rowa lanmagyna g -ga ratly ymtylmagyň a dyň subutnamasy bolup dur ar.
Milli Liderimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň at ylyk pudagyny sd rm ge, arassa ganly ahalteke tohumynyň baş sanyny saklamaga we artdyrmaga, ony tutuş d n de wagyz etm ge g n kdirilen asylly başlangy lary hem-de ta syz tagallalary bu g n giň hlihalk goldawyna e e bol ar.
Şu dabara hem munuň nobatdaky subutnamasyna wr ldi. Onuň klerinde zleriniň işine uly ns ber ndiginiň nyşany h km nde, şe le hem T rkmen bedewiniň milli ba ramy mynasybetli urdumyzyň hli atşynaslarynyň adyndan hormatly Prezidentimize na başy ahalteke bedewleri sowgat berildi.Wise-prem er, okary g zeg ilik edarasynyň başlygy, Halkara ahalteke at ylyk assosiasi asynyň hem-de Halkara «T rkmen alaba itleri» assosiasi asynyň prezidenti Serdar Berdimuhamedowdan aja yp bedewleri kabul etmegini ha yş ed rler.
Me dan a urdumyzyň her wela atyndan we pa tagtymyzdan bedewler yzly-yzyna ykaryl ar. Şe le hem hli sebitleriň olbaş ylary, hormatly aşulular hem-de aş nesliň wekilleri yk arlar.
Şe lelikde, Ahal wela atynyň z hmetkeşleriniň adyndan Oguzkent atly bedew, Balkan wela atyndan Deňiz di en at, Daşoguz wela atyndan Gyrbedew atly bedew, Lebap wela atyndan K tendag di en at, Mary wela atyndan Murgap atly bedew, Aşgabat ş herinden bolsa Akş her atly bedew sowgat berildi.
urdumyzyň harby we hukuk gora jy edaralarynyň adyndan ene-de bir aja yp Be ikdag atly bedewsowgat berildi.
Di arymyzyň hli atşynaslarynyň adyndan milli Liderimize 2018-nji ylda doglan, Hanbegler we Okgyznesli bolan hem-de Gaplaňyň nesil ugruna degişli aja yp Hankerwen atly mele bedew sowgat berildi.
Wise-prem er, okary g zeg ilik edarasynyň başlygy, Halkara ahalteke at ylyk assosiasi asynyň hem-de Halkara «T rkmen alaba itleri» assosiasi asynyň prezidenti Serdar Berdimuhamedow dabara gatnaş anwela atlaryň aşulularyna hem-de ganatly bedewleriň ş hratly taryhyny dowam etdirm ge saldamly goşant goş an atşynaslarat s rekden minnetdarlyk bildirdi. Olar hormatly Prezidentimize aja yp ahalteke bedewlerini sowgat berdiler.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň d b ni tutan asylly d bine e erip, S.Berdimuhamedow d wlet Baştutanymyza urdumyzyň atşynaslary tarapyndan sowgat berlen Hankerwen atly bedewiň bo nuna enesi Ogulabat eje tarapyndan dokalan d p bolan alajany dakdy.
Soňra wise-prem er, okary g zeg ilik edarasynyň başlygy, Halkara ahalteke at ylyk assosiasi asynyň hem-de Halkara «T rkmen alaba itleri» assosiasi asynyň prezidenti Serdar Berdimuhamedow at st nde apuw odasy bo un a gezim edip, bedewi synap g rdi. Bedew bolsa apyksuwaryň tejribelidigini, başarjaňlygyny du up, onuň hli umuşlaryny birkemsiz erine etirdi we tomaşa ylara z g zelliginden, sazlaşykly hereketinden hem-de se kin re şinden lezzet almaga m mkin ilik berdi.
apuw odasyna ykan bedew birsellem z ma dalyna redi. Soňra S.Berdimuhamedow bedewi apyp başlady. Bu g rn şler ynsan bilen bedewiň a rylmaz arabaglanyşygyny, milletiň bu sanjyna wr len aja yp bedewleriň Di arymyzda giňden tutul an to -ba ramlaryň esasy bezeglerini alamatlandyrdy. Bu g n T rkmenistanyň s şleriň we be ik eňişleriň belentliklerine tarap ur an ynamly gadamy bedew badyna meňzedil r. Bu bolsa ata Watanymyzyň Arkadag Prezidentimiziň pa hasly olbaş ylygynda s şiň t ze sepgitleri e ele ndigine şa atlyk ed r.
Soňra alypbaryjy ahalteke bedewleriniň arasynda halkara g zellik b sleşiginiň jemle ji tapgyrynyň başlan andygyny yglan etdi.
Ata-babalarymyzyň tutan erli z hmeti bilen mukaddes t rkmen topragynda etişdirilen we aja yplygy, syratlylygy hem-de yndamlygy bilen şan-ş hrata e e bolan behişdi bedewler halkymyzyň milli gymmatlygydyr we bu sanjydyr di ip, hormatly Prezidentimiz nygta ar.
D wletimiz tarapyndan urdumyzyň at ylygyny sd rmek we ahalteke bedewleriniň tutuş d n d ki şan-ş hratyny artdyrmak bo un a netijeli reler g r l r. Pudagy ylmy ta dan sd rmek, bu ugurdaky amala aşyryl an işleri yzygiderli k milleşdirmek, halkara b sleşiklerini ge irmek in ni etlenen d wrebap at ylyk sport toplumlaryny gurmak in girt uly mali e serişdeleri b l nip beril r.
At ylyk pudagynyň okgunly sd rilmegine goşma a itergi berm ge, at apyşyklarda, atly sportuň d rli g rn şleri bo un a aryşlarda, hususan-da, konkur we at st nd ki milli o un bo un a b sleşiklerde st nlikli ykyş etm ge ukyply t rgenleri ta arlamaga uly ns beril r. Şu maksat bilen Aşgabadyň at ylyk sport toplumynyň d z minde rite okuw merkezi hem-de halkara l eglerine gabat gel n a yk we sti apyk manežler guruldy.
Di arymyzyň hem-de daşary urtly atşynaslarynyň ahalteke bedewlerini etişdirmek bo un a amala aşyr an asylly işlerine mynasyp baha beril r. Olara «T rkmenistanyň at gazanan atşynasy», «T rkmenistanyň ussat halypa apyksuwary», «T rkmenistanyň halk atşynasy» hem-de «T rkmenistanyň ussat halypa se si» di en hormatly atlar dakyl ar.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň başlangyjy bo un a 2010-njy ylda d redilen Halkara ahalteke at ylyk assosiasi asynyň işini hem bellemek gerek. Arassa ganly ahalteke bedewlerini k peltm ge, bu tohumy k milleşdirm ge hem-de aja yp tohum ylyk h si etlerini sd rm ge riteleşdirilen d rli urtlaryň atşynaslarynyň duşuşyklary hem-de zara gatnaşyklary in netijeli edara wr len bu guramanyň giň gerimli işi behişdi bedewleriň tutuş d n de şan-ş hratyny artdyrmaga ardam ed r. Di arymyzda gural an rite sergiler we maslahatlar, ganatly bedewleriň g zellik b sleşikleri hem şu maksada hyzmat ed r.
M lim bolşy aly, aja yp apyksuwar, bedewlere belent sarpa go an milli Liderimiz işiniň k pd gine garamazdan, boş wagtlarynda at apmak we atly gezim etmek bilen meşgullan ar, edebi d redijiliginde a ratyn orun e ele n bedewler bilen hem yzygiderli didarlaş ar.
D wlet Baştutanymyz giň taryhy hem-de h zirki d wr ň maglumatlaryny seljermegiň we umumylaşdyrmagyň esasynda deňi-ta y bolmadyk ahalteke bedewleri baradaky kitaplaryň en emesini d retdi.
D wlet Baştutanymyz Gurbanguly Berdimuhamedowyň «Ahalteke bedewi — biziň bu sanjymyz we ş hratymyz», «Ganatly bedewler», «Gadamy batly bedew», «Atda wepa-da bar, sapada» di en aja yp eserlerinde t rkmen halkynyň wepaly oldaşy bolan ahalteke bedewlerini sd rip etişdirmegiň hem-de se islemegiň nesilden-nesle ge irilip gelin n zboluşly d pleri barada giňişle in g rr ň beril r. T rkmen halkynyňk pasyrlyk taryhy we ykbaly bedewler bilen a rylmaz baglanyşyklydyr.
Ady rowa ata wr len atlaryň şan-ş hraty asyrlar aşyr, bu g n hem parasatly we gadymy halk hem-de onuň gahrymanlary barada b tin d n g rr ň ber r. T rkmenleriň halk d redijiliginde be an edilen atyň keşbinde milli ruh, maksada okgunlylyk, g zellik, g -kuwwat hem-de dostluk,wepalylyk, ga duwsyzlyk, adalatlylyk, ata Watana s gi d ş njeleri jemlenendir.
D n de iň gowy tohumlaryň biri h km nde ahalteke bedewleri t rkmen halkynyň bu sanjydyr we ş hratydyr. K pm ň yllyk taryha e e bolan behişdi bedewler t sin, nepis syna gurluşy, e eligi hem-de alasynlygy bilen diňe bir T rkmenistanyň d l-de, d n niň hem genji-hazynasynyň gymmatlygy hasaplanyl ar.
Bu san ly gylyk-h si etine garamazdan, bedewler ynsan bilen gatnaşyklarda rekdeşdir, ha an-daolar hakynda yzygiderli alada edilende, e esine ksiz wepalydyr. T rkmen bedewleri hemişe s weş me danlarynda hem, z hmetde hem ata-babalarymyzyň k mek ileri bolupdyr.
Milli LiderimizGurbanguly Berdimuhamedowyň belle şi aly, biziň halkymyz milli bu sanjymyz, adamzat genji-hazynasynyň g wheri bolan ahalteke bedewiniň iň oňat sypatlaryny wasp ed n ganatly j mleleri a awly saklamagy hem-de şu g nlerimize etirmegi başarypdyrlar.
Soňra dabarany alypbaryjy T rkmen bedewiniň milli ba ramy mynasybetli gural an ba many-mazmunly releriň maksatnamasynyň bir b legi bolan « ylyň iň owadan ahalteke bedewi» atly halkara b sleşiginiň jemle ji tapgyrynyň başlan andygyny yglan etdi.
B sleşigiň deslapky tapgyrlarynda sa lanyp alnan ahalteke bedewleriniň iň gowularynyň onusy syn ediş me dan asyna ykaryl ar.
Olaryň her birini eminleriň ň nden ge ir rler. Birinji gezek at esbapsyz, ikinji gezek bolsa doly esbaplara hem-de şa -seplere beslenen bedewleri ge ir rler.
B sleşigiň d zg nine la yklykda, bedewleriň hlisi tertip bo un a emin agzalaryna we tomaşa ylara g rkezildi: olaryň ady, aşy, nesil ugry, e esi barada maglumatlar beril r. B sleşigiň jemle ji tapgyryna meşhur atlaryň tohumyny dowam etdir n bedewler yk ar.
Ganatly atlaryň k psanly muşdaklary aja yp ahalteke bedewleriniň nesilleriniň ha ran galdyryjy g zelligine hem-de syratlylygyna baha berm ge m mkin ilik aldylar.
Tebigy g zelligini bir s zde be an edip bolma an t sin bedewler zleriniň g zelligi bilen emin agzalaryny hem-de atyň muşdaklaryny ha ran galdyrdylar. T rkmen halky zleriniň bedewleriniň t sinligini nygtap, olary gymmatly bezegler bilen beze r. Ussat zerg rler k m şden, altyndan hem-de gymmat bahaly daşlardan ganatly bedewler in t sin şa -sepleri ta arlapdyr.
Ahalteke bedewleriniň t sin hem-de a ratyn reňk w şgini, uzyn we in e a aklary, owadan bo ny, sazlaşykly g wresi, yndamlygy, r n ydamlylygy atşynaslaryň, se gi ileriň hem-de se isleriň d redijilikli, tutan erli z hmetiniň miwesidir. Olaryň d plerini bu g n okary h n rli h n rmenler hem-de z işiniň ussatlary dowam etdir rler.
Atlar zleriniň aja yp syna gurluşy bilen nepis g zelliklerini hem-de başarnyklaryny, hli agzalarynyň sazlaşykly hereketlerini g rkezdiler. Hakykatdan-da, arassa ganly bedew ussat se isleriň zehininden d r n hakyky hazynadyr.
Soňra bu erde ahalteke atlarynyň g zelligini şekillendiriş we amaly-haşam sungatynyň eserlerinde, neşir n mlerinde, fotosuratlarda, tele a lymlarda eper be an etmek bo un a suratkeşleriň, he keltaraşlaryň, haly ylaryň, zerg rleriň, fotosurat ylaryň, neşir at işg rleriniň, diza nerleriň, teleoperatorlaryň arasynda yglan edilen d redijilik b sleşiginiň eňijileriniň atlary yglan edildi. Şol b sleşigiň esasy maksady bu d şbi we owadan bedewleriň t rkmen halkynyň durmuşynda e ele n ornuny be an etmekden ybaratdyr.
Hut bedewiň Di arymyzyň baş nyşanydygy, d w rleriň hem-de nesilleriň a rylmaz arabaglanyşygynyň a dyň be anydygy t t nden d ldir. At t rkmenler in wepaly oldaşdyr we dostdur, ygtybarly k mek idirhem-de sazlaşygyň nusgasydyr. Şoňa g r -de, bedewe bagyşlanan en eme rowa atlar, ertekiler we nakyllar d redildi. Halkymyzyň d redijilik ylhamy bedewi jadyly alamatlar bilen h si etlendirdi. Şol d redijilikde behişdi bedewler arzuwlaryň wysal bolmagyny, şowlulygy, bagty arlygy hem-de hoşni etliligi alamatlandyr ar.
Elbetde, bularyň hlisi gadymy d w rlerden biziň g nlerimize enli milli sungatda hem z be anyny tapdy. Atlaryň tebigy g zelligi, syratlylygy, wepalylygy, yndamlygy k p asyrlaryň dowamynda, şahyrlar, suratkeşler in ylham eşmesi bolup hyzmat etdi.
Ahalteke bedewiniň aja yp keşbi, h si eti, aň-pa hasy hem-de t sin zehini d redijilik işg rlerinişahyrana keşpleri d retm ge ruhlandyrdy.
B sleşige h d rlenen iň gowy işler degişli ugurlara — iň nepis haly, t rkmen bedewiniň na başy şa -sepi, bezeg lybaslary, t rkmen bedewiniň iň gowy surat we he kel eseri, iň gowy neşir n mleri, iň gowy telewizion g rn şler ugry bo un a se ilip alyndy.
Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň adyndan b sleşigiň eňijilerine — t rkmen bedewiniň şekili itilen iň nepis haly — «Behişdi bedew» atly eseri in Aşgabat eper haly ylyk k rhanasynyň n m ilik we hil bo un a h n rmeni G.Orazowa, t rkmen bedewiniň na başy şa -sepi, bezeg lybaslary — «Garlawa -at şa -sep toplumy» atly eseri in Aşgabat ş heriniň riteleşdirilen 42-nji orta mekdebiniň surat we yzuw mugallymy E.Annaberdi ewa, t rkmen bedewiniň iň gowy surat eseri — «T rkmen to y» atly nakgaş eseri in D wlet eper ilik akademi asynyň şekillendiriş sungaty fakultetiniň nakgaşlyk kafedrasynyň b şinji yl talyby Ş.Orazly ewe «Tolkun» telewizory we şahadatnama gowşuryldy.
Şe le hem d wlet Baştutanymyzyň adyndan t rkmen bedewiniň iň gowy he keli — "T rkmenistan - parahat ylygyň we ynanyşmagyň Watany" atly he kel eseri in D wlet eper ilik akademi asynyň şekillendiriş sungaty fakultetiniň he keltaraşlyk kafedrasynyň mugallymy M.Hojainowa, t rkmen bedewiniň keşbi erleşdirilen iň gowy neşir n mi — «T rkmeniň u ar ganaty» atly fotoişleri in D wlet habarlar agentliginiň fotohabar ysy M.Rozy ewe, t rkmen bedewiniň g zelligini a yp g rkez n iň gowy telewizion g rn şler — «T rkmen bedewi» atly wideoşekili in Telewideni e, radiogepleşikler we kinematografi a baradaky d wlet komitetiniň «Altyn asyr: T rkmenistan» teleradio a lymynyň «Watan» habarlar b l miniň teleoperatorlar toparynyň teleoperatory B.Ramazanowa ba raklar gowşuryldy.
B sleşigiň eňijileri hormatly Prezidentimize z d redijilik işine okary baha berendigi in t s rekden hoşallyk bildirip, d wlet Baştutanymyzy behişdi bedewleriň d n d ki şan-ş hratyny artdyrmagyň, olary giňden wagyz etmegiň b hbidine hli tagallalary etjekdiklerine we g -ga ratyny, ukyp-başarnygyny ga gyrmajakdyklaryna ynandyrdylar.
Soňra ahalteke bedewleriniň arasynda « ylyň iň owadan ahalteke bedewi» adyny almak ugrunda ge irilen halkara b sleşiginiň eňijisi yglan edildi.
2021-nji ylyň iň owadan ahalteke bedewi di en ada T rkmenistanyň Prezidentiniň Ahalteke at ylyk toplumynyň Ary we Altynbaş di en bedewleriniň neslinden hem-de meşhur Skak di en atyň nesil ugruna degişli A gytly di en bedewi mynasyp boldy.
« ylyň iň owadan ahalteke bedewi» atly halkara b sleşigiň eňijisine milli Liderimiz Gurbanguly Berdimuhamedowyň baş ba ragy — «Leхus» awtoulagy, g me kubok hem-de diplom gowşuryldy.
Dabaranyň ahyrynda sungat ussatlary d redijilik ykyşlarynda t rkmenistanlylaryň hormatly Prezidentimiziň baştutanlygynda s şiň we rowa lygyň oly bilen ynamly ňe bar an ata Watanymyza bolan bu san we bagty arlyk du gularyny be an etdiler.
serhetabat-dovletabat.gov.tm
23.04.2021